Wat is AMLA, en wat betekent AMLA voor uw organisatie?

Wat AMLA doet

Artikel 5 van de AMLA-verordening somt de taken op. Samengevat heeft AMLA vijf rollen:

• Regelgever. AMLA stelt de technische reguleringsnormen (RTS) en technische uitvoeringsnormen (ITS) op die de Europese Commissie vaststelt, en geeft richtlijnen en aanbevelingen uit (artikelen 49 tot en met 55). Het antiwitwaspakket geeft AMLA 40 mandaten; het Single Programming Document 2026-2028 plant er 24 voor 2026.
• Directe toezichthouder. Vanaf 2028 houdt AMLA zelf toezicht op een eerste groep geselecteerde grensoverschrijdende krediet- en financiële instellingen, via gezamenlijke toezichtsteams met de nationale toezichthouders en met eigen bevoegdheden om informatie op te vragen, onderzoek en inspecties ter plaatse te doen, maatregelen op te leggen en boetes te geven (artikelen 12 tot en met 29).
• Toezicht op de financiële toezichthouders. Voor alle andere financiële instellingen blijft de nationale toezichthouder verantwoordelijk, in Nederland DNB en de AFM. AMLA beoordeelt of die toezichthouders voldoende middelen en bevoegdheden hebben, bevordert een gelijke toezichtspraktijk, faciliteert toezichtscolleges en kan in uitzonderlijke gevallen ingrijpen (artikel 5, lid 3, en artikelen 30 tot en met 34).
• Coördinator van de niet-financiële toezichthouders. Voor notarissen, advocaten, accountants, belastingadviseurs, makelaars, trustkantoren, handelaren in goederen en kansspelaanbieders coördineert AMLA collegiale toetsingen (peer reviews) van hun toezichthouders, en kan AMLA een toezichthouder die het Unierecht niet toepast onderzoeken en waarschuwen (artikel 5, lid 4, en artikelen 35 tot en met 38).
• Spil voor de FIU's. AMLA ondersteunt de financiële inlichtingeneenheden, in Nederland FIU-Nederland, coördineert gezamenlijke analyses van grensoverschrijdende zaken en host FIU.net, het netwerk waarlangs zij informatie uitwisselen (artikel 5, lid 5, en artikelen 39 tot en met 48).

Op welke instellingen AMLA zelf toezicht houdt

Alleen krediet- en financiële instellingen kunnen onder direct AMLA-toezicht komen, en alleen als zij in ten minste zes lidstaten actief zijn, de lidstaat van herkomst meegerekend, via vestigingen of het vrij verrichten van diensten (artikel 12, lid 1, AMLAR). AMLA deelt hun inherente en resterende risico in als laag, gemiddeld, aanzienlijk of hoog, met een methode die in een technische reguleringsnorm is vastgelegd. Instellingen met een hoog resterend risicoprofiel komen in aanmerking; zijn dat er veel, dan gaan de instellingen die in de meeste lidstaten actief zijn voor (artikel 13). AMLA gaat uit van een eerste groep van tot 40 groepen en instellingen.

De planning volgt artikel 13, lid 4, en het tijdpad van AMLA zelf. Nationale toezichthouders verzamelden in 2026 de gegevens over instellingen die mogelijk in aanmerking komen. Die instellingen leveren van januari tot en met maart 2027 de selectiegegevens aan, met peildatum 31 december 2026. AMLA start de eerste selectie uiterlijk 1 juli 2027 en rondt die binnen zes maanden af, en het directe toezicht begint zes maanden na publicatie van de lijst, dus in de loop van 2028. De selectie wordt elke drie jaar herhaald.

Wat AMLA voor uw organisatie betekent

Dat hangt af van het soort organisatie:

• Een krediet- of financiële instelling die in zes of meer lidstaten actief is: u levert via uw nationale toezichthouder gegevens aan voor de selectie, u kunt worden geselecteerd voor direct toezicht, en u betaalt AMLA een jaarlijkse toezichtsheffing, ook als u niet wordt geselecteerd (artikel 77).
• Elke andere bank, betaal- of e-geldinstelling, beleggingsonderneming, verzekeraar of cryptodienstverlener: DNB of de AFM blijft uw toezichthouder, maar past de normen en methodes van AMLA toe, en AMLA beoordeelt hoe zij toezicht op u houdt.
• Notarissen, advocaten, accountants, belastingadviseurs, makelaars, trustkantoren, handelaren in goederen en andere niet-financiële instellingen: AMLA houdt geen toezicht op u en brengt u niets in rekening. AMLA bereikt u via de regels die zij schrijft en via de collegiale toetsing van uw toezichthouder, zoals het BFT, het Bureau Toezicht Wwft, DNB voor trustkantoren of de deken voor advocaten.
• Iedereen: vanaf 10 juli 2027 bepalen AMLA-teksten een groot deel van uw dagelijkse compliance, zoals de RTS over cliëntenonderzoek, de richtlijnen over de risicobeoordeling van de onderneming, risicofactoren en doorlopende monitoring, en het sjabloon voor meldingen van verdachte transacties. EBA-richtlijnen blijven van toepassing tot AMLA-richtlijnen over hetzelfde onderwerp ze vervangen (artikel 54, lid 5).

Wat betekent de AMLR voor uw organisatie?

AMLA, de EBA en DNB, AFM en BFT

Tot eind 2025 schreef de Europese Bankautoriteit (EBA) de normen en richtlijnen tegen witwassen voor de financiële sector. Op 1 januari 2026 gingen haar mandaten op dit gebied en haar EuReCA-database over naar AMLA. De EBA-teksten die van kracht waren, blijven dat tot AMLA ze vervangt; daarom toont het dashboard van AMLR Monitor bij verschillende onderwerpen een EBA-tekst die geldt tot de opvolger van AMLA klaar is.

AMLA vervangt uw nationale toezichthouder niet. DNB, de AFM, het BFT en de andere Nederlandse toezichthouders blijven verantwoordelijk voor vrijwel alle instellingen; bij de geselecteerde instellingen werken DNB en de AFM met AMLA samen in gezamenlijke toezichtsteams. De hoofden van de nationale toezichthouders zitten in de General Board van AMLA, en in de FIU-samenstelling van die raad zitten de hoofden van de FIU's; de Executive Board neemt de besluiten over geselecteerde instellingen (artikelen 56 tot en met 71).

Volg wat AMLA publiceert

AMLA consulteert over ontwerpen, stuurt definitieve ontwerpen naar de Commissie en publiceert richtlijnen, in 2026 en 2027 in hoog tempo. AMLR Monitor controleert de pagina's van AMLA elke ochtend en toont elke RTS, ITS en richtlijn met status, consultatiedeadline, verwachte datum en bron, gefilterd op uw type instelling.